Kiezen in de zorg is onvermijdelijk

Ethische reflecties op zorgprioriteiten in het licht van het coalitieakkoord 2026-2030

Het coalitieakkoord 2026–2030 onderstreept wat al langer voelbaar is in de Nederlandse gezondheidszorg: keuzes zijn onvermijdelijk. Beperkte middelen, demografische druk en personeelstekorten dwingen tot prioritering — impliciet of expliciet.

 

Dit essay is geschreven in het kader van mijn master Ethiek en vormt een bio-ethische reflectie op zorgprioritering in deze context. Ik onderzoek hoe waarden als solidariteit, rechtvaardigheid en publieke betrokkenheid richting kunnen geven aan keuzes in de zorg, juist wanneer politieke besluitvorming en maatschappelijke verwachtingen onder spanning staan.

 

Mijn insteek is niet politiek, maar normatief en reflectief: hoe zorgen we dat noodzakelijke keuzes niet alleen efficiënt, maar ook ethisch verdedigbaar tot stand komen? Die vraag raakt direct aan mijn bredere werk rond zelfevaluaties en governance-reflecties, waarin het expliciteren van waarden en aannames centraal staat.

Illustratie van drie Nederlandse politici tijdens de presentatie van het coalitieakkoord bij de Tweede Kamer, in cartoonstijl.

Waar gaat het essay over?

Hoe bepalen we wat noodzakelijke zorg is wanneer middelen niet onbeperkt zijn? En wie mag daarover meebeslissen?

 

Het essay verkent zorgprioritering vanuit een bio-ethisch perspectief en laat zien hoe verschillende rechtvaardigheidsprincipes — zoals solidariteit, gelijkheid en doelmatigheid — leiden tot uiteenlopende keuzes in de verdeling van zorg. Daarbij staat niet alleen de verdeling van middelen centraal, maar ook de legitimiteit van besluitvorming en de rol van publieke betrokkenheid.

 

Het betoog maakt duidelijk dat prioritering geen louter technische of financiële exercitie is, maar een normatieve afweging die vraagt om transparantie, expliciete waarden en maatschappelijke reflectie.

 

Lees het volledige Engelstalige essay:

Priority-Setting: Towards a Dutch Pandemic?